Monitorowanie i raportowanie ESG ze Smart RDM

Znaczenie ESG i raportowania zrównoważonego rozwoju stale rośnie, ale sam proces wciąż bywa złożony – szczególnie wtedy, gdy organizacja nie dysponuje narzędziami, którym może naprawdę zaufać. Dziś w Polsce raportowanie ESG nie jest już wyłącznie kwestią dobrych praktyk. To obszar osadzony w konkretnych obowiązkach prawnych wynikających z ustawy o rachunkowości wdrażającej dyrektywę CSRD, która wymaga ujmowania informacji o zrównoważonym rozwoju w odrębnej sekcji sprawozdania z działalności, stosowania ESRS, przygotowania raportu w formie elektronicznej oraz poddania go atestacji przez biegłego rewidenta. 

Jednocześnie otoczenie regulacyjne nadal się zmienia. W Polsce wdrożono już przesunięcie obowiązku raportowania o dwa lata dla firm, które miały rozpocząć raportowanie w 2026 i 2027 roku, a w marcu 2026 opublikowano także zmianę ustawy o rachunkowości umożliwiającą części podmiotów dobrowolne skorzystanie ze zwolnienia z raportowania ESG za lata 2025 i 2026. Równolegle pakiet Omnibus I przewiduje dalsze uproszczenia i zawężenie przyszłego zakresu obowiązkowego raportowania do największych firm. 

W tak dynamicznym otoczeniu skuteczne gromadzenie, walidacja i analiza danych stają się fundamentem firmy zarządzanej w oparciu o dane. Najpierw trzeba zbudować spójną strategię pozyskiwania informacji, następnie dobrać metody zbierania danych, wdrożyć mechanizmy kontroli jakości, wyliczyć właściwe wskaźniki na podstawie wiarygodnych danych wejściowych, a na końcu zaprezentować wyniki w formie wykresów, dashboardów i raportów. Dopiero wtedy dane mogą realnie wspierać decyzje biznesowe i zgodność regulacyjną. Właśnie w tym miejscu pojawia się Smart RDM – platforma, która może stać się zaufanym narzędziem do monitorowania i raportowania ESG. 

Jak działa Smart RDM i jak wspiera raportowanie ESG 

Smart RDM odbiera i przetwarza dane produkcyjne z AVEVA PI, ale może integrować się również z innymi podobnymi systemami oraz korzystać z danych z narzędzi raportowych, takich jak Power BI. Dzięki temu organizacja zyskuje bardziej terminowy i wiarygodny dostęp do informacji na różnych poziomach zarządzania. 

Dziś taka elastyczność ma szczególne znaczenie, bo raportowanie zrównoważonego rozwoju funkcjonuje w szybko zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym. Po stronie unijnej punktem wyjścia pozostaje CSRD, a po stronie polskiej jej wdrożenie nastąpiło przez nowelizację ustawy o rachunkowości z 6 grudnia 2024 r. Jednocześnie w 2025 r. przyjęto mechanizm „stop-the-clock”, który przesunął o dwa lata obowiązek raportowania dla części firm mających rozpocząć raportowanie w latach 2026 i 2027.. 

Z perspektywy firm oznacza to jedno: trzeba przygotować się nie tylko do samego raportowania, ale także do zarządzania zmianą regulacyjną, różnymi terminami wejścia w obowiązki oraz koniecznością zapewnienia spójnych, przejrzystych danych. Smart RDM może pełnić w tym procesie rolę warstwy integracyjnej i analitycznej – pomagając zbierać dane z różnych źródeł, porządkować je, walidować i wykorzystywać dalej w raportowaniu oraz analizie operacyjnej. 

Wielu klientów pyta dziś, czy Smart RDM może wspierać organizację także w kontekście innych regulacji środowiskowych i łańcuchowych. To zasadne pytanie, bo obok CSRD firmy funkcjonują również w otoczeniu takich aktów i inicjatyw jak EUDR (rozporządzenie UE przeciw wylesianiu), Nature Restoration Regulation czy rozwijane na poziomie ONZ negocjacje dotyczące globalnego traktatu w sprawie zanieczyszczenia plastikiem.  

Rosnąca liczba wymagań sprawia, że organizacje potrzebują rozwiązań, które nie tylko zbierają dane, ale pomagają je uporządkować, zweryfikować i wykorzystać w praktyce. W takim otoczeniu stabilne i wiarygodne oprogramowanie staje się nie tylko wsparciem dla compliance, ale także realną przewagą operacyjną. 

Dlaczego raportowanie ESG jest tak ważne 

Raportowanie ESG ma służyć interesariuszom – inwestorom, klientom, pracownikom, partnerom i opinii publicznej – jako źródło informacji o wpływie firmy na środowisko, społeczeństwo i o jakości jej ładu organizacyjnego. Wraz ze wzrostem znaczenia zrównoważonego rozwoju rośnie również potrzeba dostępu do danych ESG, które są rzetelne, porównywalne i spójne między firmami oraz branżami. 

Jednym z największych wyzwań pozostaje jednak brak pełnej standaryzacji oraz zróżnicowana jakość i szczegółowość danych ESG. To duży problem zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla inwestorów próbujących włączać czynniki ESG do swoich decyzji. Dlatego rozwijane są kolejne standardy i ramy raportowania, które mają zwiększać przejrzystość i porównywalność publikowanych informacji. 

Do najważniejszych należą m.in. European Sustainability Reporting Standards (ESRS) przyjęte przez Komisję Europejską na potrzeby CSRD. Takie frameworki określają, jakie dane powinny być ujawniane, jakie wskaźniki należy raportować i w jaki sposób prezentować informacje, aby były one bardziej użyteczne i porównywalne. 

Narzędzia do raportowania ESG 

Narzędzia do raportowania zrównoważonego rozwoju, czyli Sustainability Reporting Tools (SRTs), to oprogramowanie wspierające organizacje w raportowaniu wyników ESG i wpływu działalności na otoczenie. Mogą to być zarówno proste narzędzia internetowe, jak i rozbudowane platformy raportowe. 

Najczęściej oferują funkcje związane z: 

• zarządzaniem danymi, 

• śledzeniem wyników, 

• wyliczaniem KPI zgodnych z wybranym frameworkiem, 

• organizacją procesów, ról i odpowiedzialności wokół raportowania. 

Wykorzystując takie narzędzia, firmy mogą lepiej pokazać swoje zaangażowanie w zrównoważony rozwój i przedstawić interesariuszom bardziej przejrzysty obraz swojej działalności. To z kolei wspiera budowanie reputacji, wiarygodności i zaufania w relacjach z inwestorami, klientami, pracownikami i partnerami biznesowymi. 

Skąd pochodzą dane do raportowania ESG 

Dane potrzebne do przygotowania raportów ESG są zwykle pozyskiwane z systemów firmowych lub – jeśli to konieczne – z systemów zewnętrznych, za zgodą odpowiednich podmiotów. W praktyce proces pozyskiwania danych, a przynajmniej jego część, nadal bardzo często realizowany jest ręcznie. 

Dodatkowym wyzwaniem jest to, że nie wszystkie branże mają równie łatwy dostęp do danych potrzebnych do raportowania środowiskowego. W niektórych sektorach, takich jak oil & gas, dane dotyczące wskaźników środowiskowych są zwykle bardziej rozwinięte i dostępne. W innych – na przykład w rolnictwie czy leśnictwie – organizacje dopiero budują zdolność do monitorowania emisji CO2, zużycia zasobów czy ilości odpadów. A jednocześnie muszą coraz szybciej dostosowywać się do nowych wymagań ESG. 

Nasi klienci już dziś wykorzystują Smart RDM zintegrowany z AVEVA PI System do budowy pełnych środowisk monitorowania, analizy i planowania. PI System stanowi źródło danych operacyjnych związanych z procesami produkcyjnymi. Na tej podstawie można wyliczać wiele środowiskowych KPI, takich jak: 

• emisje gazów cieplarnianych, 

• zużycie energii, 

• zużycie wody, 

• ilość wytwarzanych odpadów. 

Smart RDM rozszerza te możliwości, wykorzystując podejście data science do zbierania, przetwarzania i analizy danych. Platforma poprawia dostępność danych, wspiera analizę w czasie rzeczywistym, rozwija możliwości wizualizacji, usprawnia zarządzanie informacją i wspiera raportowanie. Co ważne, Smart RDM integruje się także z silnymi narzędziami raportowymi, takimi jak Microsoft Power BI, dzięki czemu dane mogą być prezentowane w czytelny i użyteczny sposób. 

Podsumowanie 

Dla organizacji zobowiązanych do raportowania ESG Smart RDM może być bardzo istotnym wsparciem. Platforma przyspiesza i porządkuje proces zbierania oraz analizy danych, ogranicza ręczne działania i zmniejsza ryzyko błędów ludzkich. 

System umożliwia wdrożenie mechanizmów walidacyjnych, które pomagają upewnić się, że dane trafiające do raportowania są poprawne i spójne. Kontrole te mogą obejmować zarówno proste sprawdzenie formatu danych, jak i bardziej zaawansowaną weryfikację błędów, kompletności czy zgodności logicznej. 

Smart RDM ułatwia także bieżące monitorowanie samego procesu zbierania i przetwarzania danych. Dzięki temu organizacja może szybciej identyfikować wąskie gardła, błędy lub opóźnienia i w razie potrzeby odpowiednio reagować. Platforma pozwala również budować wskaźniki KPI wymagane w raportowaniu ESG na podstawie danych, które zostały wcześniej zebrane i zweryfikowane. 

W praktyce oznacza to, że Smart RDM może działać jako platforma zarządzania danymi, zintegrowana z wybranym narzędziem klasy SRT – na przykład Microsoft Sustainability Manager – i znacząco upraszczać cały proces raportowania ESG. 

Cyfrowa transformacja ma pomagać pracować mądrzej. Smart RDM wspiera organizacje właśnie w tym kierunku.